Diensten

Bij Paardenkliniek Wapenveld kunt u terecht voor de diagnostiek en behandeling van een breed scala aan inwendige ziekten bij het paard. Klachten zoals verminderde prestaties, gewichtsverlies, hoesten, terugkerende koliek of gedragsveranderingen kunnen wijzen op onderliggende problemen van bijvoorbeeld het maagdarmkanaal, de luchtwegen of andere inwendige organen.

Voor een zorgvuldige diagnose kunnen wij gebruik maken van verschillende onderzoekstechnieken, waaronder bloedonderzoek, echografie, endoscopie en/of radiografie. Met behulp van een luchtwegscoop kunnen wij de luchtwegen nauwkeurig beoordelen, bijvoorbeeld bij ademhalingsproblemen of chronisch hoesten. Daarnaast beschikken wij over een moderne maagscoop voor het vaststellen van onder andere maagzweren. Dit onderzoek kan, indien gewenst, ook op locatie worden uitgevoerd.

Endoscopische onderzoeken vinden op de kliniek plaats in een aparte, speciaal ingerichte ruimte, waar we onder rustige en gecontroleerde omstandigheden kunnen werken, zodat het onderzoek zo comfortabel en veilig mogelijk verloopt. Op basis van de onderzoeksresultaten stellen wij samen met u een passend behandel- en begeleidingsplan op, afgestemd op het individuele paard.

Heeft u vragen of twijfelt u of uw paard mogelijk een inwendige aandoening heeft, dan kunt u altijd contact met ons opnemen voor overleg of advies.

Aan- en verkoopkeuringen van paarden

U kunt uw paard bij Paardenkliniek Wapenveld klinisch en/of röntgenologisch laten keuren. Meestal betreffen dit aan- of verkoopkeuringen. Deze keuringen worden meestal uitgevoerd door een erkende keuringsdierenarts, zodat u uw paard bij goedkeuring direct kunt verzekeren wanneer u dit wenst.

Tevens worden voor het KWPN en andere stamboeken (o.a. KFPS, NRPS) alle mogelijke röntgenologische onderzoeken verricht: PROK merries, hengsten voor de hengstenkeuring en jaarlingen voor het OCD onderzoek. Hierbij wordt digitale röntgen gebruikt voor een superieure beeldkwaliteit.

Bij een klinische keuring wordt het paard gecontroleerd op eventuele lichamelijke afwijkingen aan: mond, ogen, rug, hart en longen. Daarnaast worden uitgebreid de benen onderzocht. Er wordt bloed afgenomen, dit wordt opgeslagen en kan later onderzocht worden.

Uitgebreide keuring bij paarden

Daarna wordt het paard in beweging beoordeeld. Dit wordt eerst in stap en draf op een rechte lijn gedaan. Er worden buigproeven gedaan om eventuele pijnlijkheden in het been te ontdekken. Hierbij worden bepaalde gebieden in het been extra gebogen of gestrekt. Vervolgens worden de gangen van het paard op de harde en zachte volte bekeken. Na de inspanning wordt nogmaals naar hart en longen geluisterd. Aansluitend wordt gekeken naar halsbeweeglijkheid en eventuele coördinatie problemen.

Mochten er tijdens het longeren abnormale geluiden gehoord zijn, dan wordt het paard endoscopisch onderzocht. Hierbij wordt er met een camera in de keel en verdere luchtwegen gekeken.

Bij een volledige keuring worden er na het klinisch gedeelte ook nog röntgenfoto’ s gemaakt. Dit wordt gedaan om benige afwijkingen aan benen, hals en rug van het te keuren paard in beeld te brengen.

Mochten er nog aanwijzingen zijn voor afwijkingen aan pezen dan worden deze natuurlijk echografisch onderzocht. Iets wat steeds vaker standaard bij een keuring gedaan wordt.

PROK-keuring

Het is mogelijk om uw 2-jarige KWPN-merries te laten keuren om het predicaat PROK te verwerven. PROK staat voor Project Röntgenologisch Onderzoek KWPN-merries. Paardenkliniek Wapenveld is gecertificeerd om deze keuring voor u te verrichten.

Het predicaat PROK wordt aan het paard toegekend als het voldoet aan de eisen van het PROK-onderzoek. Er worden röntgenfoto’s genomen van de voorbenen (kogels en straalbenen) en van de achterbenen (spronggewricht en de knie). De foto’s worden naar een onafhankelijke centrale commissie van deskundigen gezonden. Aan de hand van deze beelden wordt beoordeeld of er veranderingen in de gewrichten zichtbaar zijn die later mogelijk problemen kunnen geven, zoals OCD (osteochondrose dissecans).

Als kliniek zijn wij gecertificeerd door het KWPN om dit officiële PROK-onderzoek uit te voeren. Dit betekent dat onze dierenartsen beschikken over de juiste kennis en ervaring om de keuring volgens de gestelde protocollen te verrichten en de röntgenbeelden in de juiste kwaliteit aan te leveren. Voor u als eigenaar geeft dit de zekerheid dat het onderzoek erkend wordt door het KWPN en dat het predicaat op basis van betrouwbare en deskundige beoordeling wordt toegekend. Het geeft daarnaast waarde aan uw paard op het gebied van fokkerij en toekomstig gebruik.

Kreupelheidsonderzoek

Wanneer u een kreupel paard heeft, kan dit door vele oorzaken komen. Een paard kan kreupel worden door bijvoorbeeld spierpijn, overbelasting, een peesbeschadiging of gewrichtsslijtage. Het is belangrijk om de juiste diagnose te stellen, daarvoor dient het kreupele paard nauwkeurig onderzocht te worden. Vaak kost dit enige tijd.

Dit kreupelheidsonderzoek begint met het vaststellen van het kreupele been (of benen). Het paard moet op een rechte baan stap en draf laten zien (monsteren). Vervolgens dient het paard zijn gangen op de harde en zachte bodem aan de longeerlijn te laten zien. Hierna volgen de buigproeven om eventuele gevoeligheden in het gewricht te ontdekken. Hierbij worden bepaalde gebieden in het been extra gebogen of gestrekt.

Wanneer de dierenarts aanleiding heeft om te denken dat de oorzaak van de kreupelheid zich in het been bevindt, kan een ‘diagnostische geleidingsanesthesie’ (simpel gezegd: verdoven van de zenuwen) de volgende stap zijn. Er wordt een kleine hoeveelheid verdovingsmiddel rond de zenuwen gespoten, zodat het paard er tijdelijk geen gevoel meer heeft. Wanneer een kreupel paard na deze verdoving aanzienlijk beter loopt, bevindt de kreupelheid zich in dat deel van de voet. Zo niet, dan wordt er een stapje hoger verdoofd. Daarnaast is het mogelijk om gewrichten en peesschedes te injecteren met een verdovingsvloeistof.

Als de locatie van de kreupelheid vastgesteld is dan kan d.m.v. röntgenfoto’s of een echografisch onderzoek de blessure in beeld gebracht worden. Hierover kunt u meer lezen onder het kopje beeldvorming.

Objectieve bewegingsanalyse met Sleip

Kreupelheidsonderzoek maakt al jaren een belangrijk onderdeel uit van de orthopedische diagnostiek bij paarden. De ontwikkeling van kunstmatige intelligentie (AI) brengt hierin nieuwe mogelijkheden. Eén van de toepassingen die inmiddels haar weg heeft gevonden in de dagelijkse praktijk is objectieve bewegingsanalyse via video-opnames, ondersteund door de technologie van Sleip.

Met Sleip worden video-opnamen van het bewegende paard geanalyseerd, waarbij subtiele afwijkingen in het bewegingspatroon worden opgespoord. De software kijkt naar asymmetrie in de beweging van het hoofd, de schoft en het bekken. Op basis van deze gegevens wordt bepaald of de onregelmatigheid voortkomt uit het voor- of achterbeen, of dat er meerdere benen betrokken zijn.

Deze vorm van analyse is met name waardevol bij milde of moeilijk te lokaliseren kreupelheden, die met het blote oog nog niet zichtbaar zijn. Door vroegtijdige herkenning van bewegingsafwijkingen kan een eventuele behandeling sneller worden ingezet, wat bijdraagt aan het voorkomen van ernstigere blessures. Ook het effect van een behandeling of verdoving kan nauwkeuriger worden geëvalueerd, evenals het verloop van een revalidatietraject.

Belangrijk om te benadrukken is dat Sleip geen vervanging is van het klinisch onderzoek door een dierenarts. Het is een aanvullend hulpmiddel dat altijd wordt ingezet in combinatie met een deskundig lichamelijk onderzoek. Het stellen van een diagnose blijft het werk van een dierenarts.

Onze dierenartsen zijn vertrouwd met het gebruik van Sleip en passen deze methode regelmatig toe in de praktijk. Heeft u vragen over objectieve bewegingsanalyse of twijfelt u over een mogelijke onregelmatigheid in de beweging van uw paard? Neem dan gerust contact met ons op. Wij denken graag met u mee.

Gebitsverzorging

Een goed functionerend paardengebit is de eerste stap in een gezond spijsverteringsproces en stabiele aanleuning tijdens het rijden. Het is bekend dat de kiezen van het paard gedurende het hele leven doorgroeien. Door de veranderingen in het voermanagement van het moderne paard (veel zacht krachtvoer, snoepgoed en een trend naar steeds ‘fijner’ hooi) wordt het gebit dat zich gedurende miljoenen jaren heeft aangepast aan hard ruwvoer niet meer op natuurlijke wijze gesleten. Door een gebrek aan natuurlijke slijtage kan het paardengebit richels, haken en punten ontwikkelen die een normale maalfunctie in de weg staan. Buiten deze afwijkingen kunnen ook tanderosie, blijvende doppen, diastasen, pockets, kieswortelontstekingen (evt. gecombineerd met kaakboezemontstekingen) en vele andere problemen voor maalproblemen zorgen.

Verschijnselen die op kunnen treden op het vlak van de spijsvertering zijn ondermeer:

• Vertraagde voedselopname
• Verlies van voedselproppen
• Vermageren
• Grove plantendelen in ontlasting (normaal max. 1cm lang)
• Diarree
• Stank uit de mond
• Koliek

Naast een probleem bij het kauwen kunnen gebitsafwijkingen ook voor rijtechnische problemen zorgen. Het gebit moet in zekere mate onbelemmerd kunnen bewegen als het paard bereden wordt. Verschillende afwijkingen kunnen er voor zorgen dat deze bewegingsvrijheid wordt belemmerd. Daarnaast kunnen scherpe punten en haken voor irritatie zorgen van het mond- en wangslijmvlies, bijvoorbeeld door continue druk van de neusriem.

In onderstaande gevallen bestaat de mogelijkheid dat de problemen worden veroorzaakt door afwijkingen aan het gebit:

• Vasthouden.
• Geen stelling willen nemen (vaak eenzijdig).
• Kantelen.
• Hoofdschudden / klapperen (m.n. bij vragen van stelling/buiging).
• Tong uit de mond.
• Bloedbijmenging in schuim.

Waar in veel gevallen van gebitsbehandeling voornamelijk naar afwijkingen aan de kiezen wordt gekeken, wordt bij de gebitsbehandeling bij Paardenkliniek Wapenveld ook uitgebreid stilgestaan bij alle andere onderdelen van het maalapparaat (o.a. tandvlees, voortanden en kaakgewrichten). Omdat het paardengebit een gebalanceerd geheel is rond de driehoek van voortanden – kiezen – kaakgewricht vertalen afwijkingen zich regelmatig door in (subtiele) veranderingen van al deze onderdelen. Indien slechts één onderdeel (vaak m.n. de kiezen) worden behandeld, is de kans aanwezig dat de problemen snel weer terugkomen.

Het onderhoud en de verzorging van het paardengebit vormt een van de speerpunten in het zorgaanbod van Paardenkliniek Wapenveld. Zowel bij ruiters, fokkers als dierenartsen is het belang van een goed functionerend gebit het afgelopen decennium steeds meer erkend. Bij de dierenartsen heeft dit ondermeer geleid tot de oprichting van de Nederlandse Vereniging Voor Gebitsverzorging bij het Paard: een vereniging voor dierenartsen en gebitsverzorgers die door lezingen, cursussen en onderlinge kennisoverdracht de gebitsverzorging bij het paard naar een hoger plan brengt. Als lid van het eerste uur bent u bij Paardenkliniek Wapenveld verzekerd van de meest up-to-date tandheelkundige diagnostiek, beeldvorming en zorg.

Röntgenonderzoek

Op de paardenkliniek in Wapenveld wordt röntgenonderzoek dagelijks ingezet. Het is een van de meest gebruikte beeldvormende technieken in de paardengeneeskunde. Met digitale röntgen brengen we de botstructuren van het paard helder en nauwkeurig in beeld. Deze methode is bijzonder waardevol bij het onderzoeken van kreupelheid, het beoordelen van gewrichten en hoeven, en bij (aan- en verkoop)keuringen. Omdat de beelden direct beschikbaar zijn, kunnen we sneller een diagnose stellen en een passend behandelplan opstellen. Röntgenfoto’s zijn volledig pijnloos voor het paard. Afhankelijk van het onderzoeksgebied maken we de opnames terwijl het paard staat, eventueel onder licht sedatie. Zo kunnen we efficiënt en veilig werken, zonder onnodige belasting voor het dier.

Echografie

Bij echografie wordt er gebruik gemaakt van onhoorbare geluidsgolven, zogenaamde ultrageluidsgolven. Deze geluidsgolven verplaatsen zich als een puls door het te scannen weefsel. Een scannerkop wordt op de huid gezet, deze zendt het geluid uit en vangt het ook weer op. Dit wordt vervolgens in beeld omgezet.

Echografie is absoluut niet pijnlijk. Tot in het kleinste detail kan het hele lichaam in beeld gebracht worden. Anders dan bij röntgenfoto’s, waarbij voornamelijk de contouren van botten in beeld gebracht kunnen worden, is het met echografie mogelijk in het weefsel te kijken.

Op de paardenkliniek in Wapenveld wordt deze techniek vooral gebruikt voor het onderzoeken van afwijkingen aan banden en pezen. Deze kunnen met behulp van röntgenfoto’s namelijk minder goed in beeld gebracht worden. Daarnaast is met behulp van de echo een uitgebreider onderzoek van hals- en rugproblemen mogelijk dan met röntgenonderzoek alleen. Het is dan ook direct mogelijk om onder echobegeleiding medicatie op de juiste plaats in te spuiten.

Aan de hand van de echobeelden zal dan een revalidatie plan gemaakt worden. Door na verloop van tijd de echo te herhalen kan de vooruitgang gemeten worden en ook de belasting daarop aangepast worden.

Voor een goed echografisch onderzoek is het meestal wel nodig om het te onderzoeken gebied te scheren. Daarna wordt het nat gemaakt en ingesmeerd met echogel. Dit zorgt er voor dat er een zo goed mogelijk beeld wordt verkregen.

Een ander deel van het echo gebruik omvat de vruchtbaarheidsbegeleiding. Merries worden gescand om:

• Te beoordelen of een merrie hengstig is.
• Het juiste moment van inseminatie te bepalen.
• (Tweeling)dracht vast te stellen.
• Afwijkingen aan de baarmoeder en eierstokken vast te stellen.

Ook pony’s, zoals shetlandponies, kunnen op de kliniek onderzocht worden op de aanwezigheid van een vruchtje in de baarmoeder.

Gynaecologie

Het begeleiden van fokmerries is in het voorjaar een activiteit waar we veel tijd aan besteden. Dankzij echografisch onderzoek kan dit tegenwoordig vrij snel en accuraat. Ongeveer elke drie weken worden bij hengstige merries één of meerdere eitjes rijp. De eisprong is het moment waarop het eitje uit het ovarium vrijkomt. Via de endeldarm van het paard kan de dierenarts door aan de eierstok te voelen inschatten hoe lang het duurt voordat de eisprong zich voordoet. Met echografisch onderzoek (met een scanner) kan naar de doorsnede van de follikel worden gekeken. Zo kan worden bepaald wat het juiste moment is om de merrie te dekken of insemineren.

Na 15 dagen kan met de scanner kan ook worden gecontroleerd of de merrie drachtig is. Het is belangrijk om de merrie op dit tijdstip te laten controleren op dracht, om een eventuele tweelingdracht te ontdekken en voorkomen. Uit een tweelingdracht worden bijna nooit twee levensvatbare veulens geboren.

Tevens is het belangrijk om uw merrie te vaccineren tegen rhinopneunomie. Dit virus zorgt ervoor dat de baarmoeder geïnfecteerd raakt, met als gevolg dat de merrie aborteert. Jonge paarden zijn erg ontvankelijk voor deze ziekte. Wanneer ze deze ziekte doormaken kunnen ze een besmettingsbron vormen voor drachtige merries. Het is belangrijk om drachtige merries niet bij jonge paarden te huisvesten en merries te vaccineren tegen rhinopneunomie. Het vaccin is nog niet helemaal betrouwbaar, maar het maakt de kans op infectie kleiner.

Chirurgie

Er zijn talloze chirurgische mogelijkheden op onze kliniek. De meest voorkomende chirurgische ingrepen die wij uitvoeren zijn castraties en arthroscopische chirurgie. Het is bij ons echter ook mogelijk paarden te opereren aan stemband afwijkingen (cornage), griffelbeen fracturen, schieffels, tand- of kiesafwijkingen, peesleasies enzovoort. Ook worden er jaarlijks veel veulens en jaarlingen aangeboden voor chirurgie. Denk hierbij vooral aan het spoelen van ontstoken gewrichten, navelbreuk correcties en oogafwijkingen. Ook kunt u bij ons terecht voor spoedingrepen.

Voor een operatie dient het paard een dag van tevoren aanwezig te zijn, zodat we een pre-anesthetisch onderzoek kunnen uitvoeren. Tijdens dit onderzoek controleren we onder andere de algehele gezondheid, beoordelen we de bloedvaten en luisteren we naar hart en longen. Verder behoort het paard nuchter op de operatietafel te liggen (tenzij het natuurlijk een spoedpatiënt betreft).

Tijdens de operatie is een ervaren anesthesist aanwezig om de verdoving en de vitale functies van het paard nauwkeurig te bewaken. Daarbij maken wij gebruik van moderne bewakingsapparatuur, zoals capnografie (meting van het koolstofdioxidegehalte in de uitgeademde lucht), saturatiemeting (zuurstofgehalte in het bloed), een ECG (hartactiviteit) en meting van de arteriële bloeddruk. De ingreep vindt plaats onder inhalatie-anesthesie, wat zorgt voor een gecontroleerde en veilige narcose, afgestemd op de conditie en behoeften van het individuele paard.

Na de ingreep blijft het paard een aantal dagen op de kliniek gehuisvest voor nazorg en eventuele medicatie.

Castraties

De castratie van hengsten (klop)hengsten is een veelvoorkomende ingreep in de paardengeneeskunde. Bij Paardenkliniek Wapenveld voeren wij deze operatie bij voorkeur uit via de liesmethode. Deze techniek biedt grote voordelen ten opzichte van de klassieke benadering.

In tegenstelling tot de gangbare castratiemethoden, waarbij de wond open blijft, wordt bij de liesmethode de operatiewond zorgvuldig gehecht. Dit zorgt voor een veel sneller herstel en veel minder risico op complicaties zoals zwelling of wondproblemen. Uw paard is hierdoor niet alleen sneller weer fit, maar ook sneller weer inzetbaar.

Bovendien is deze methode diervriendelijker: minder napijn, minder nazorg en minder kans op langdurige problemen.

De ingreep zelf gebeurt onder algehele narcose. Het te opereren gebied wordt grondig gewassen en indien nodig geschoren. Via een kleine snee in de lies wordt de testikel blootgelegd, losgemaakt van de omliggende vliezen en veilig verwijderd. Vervolgens wordt de wond steriel gesloten.

Met deze aanpak combineren wij veiligheid, comfort en een voorspoedig herstel voor uw paard. Heeft u vragen over castratie of wilt u weten of deze methode geschikt is voor uw hengst? Wij denken graag met u mee.

Arthroscopie

Dit is een ingreep die regelmatig op onze kliniek wordt uitgevoerd. Deze operatie wordt vaak gedaan na constatering van een OCD (Osteochondrosis dissecans) in een gewricht. OCD ontstaat ten gevolge van een afwijking in de verandering van kraakbeen naar bot. Hierdoor wordt een op een bepaalde plaats het kraakbeen steeds dikker. Als gevolg hiervan wordt de voeding bemoeilijkt, de kwaliteit van het kraakbeen wordt minder. Daardoor kunnen er stukken kraakbeen loslaten, wat OCD heet.

OCD kan verwijderd worden door middel van een kijkoperatie van het gewricht met als intentie het weghalen van losse fragmenten en het afvlakken van kraakbeenbeschadigingen. De losse stukjes worden verwijderd via kleine openingen in het gewrichtskapsel. Met een scoop (kleine camera) wordt het plekje waar het ocd fragment ligt in beeld gebracht. Via een andere opening worden instrumenten in het gewricht gebracht om het fragment te kunnen verwijderen.

Voordelen van deze methode zijn:

• Snel toegang tot te opereren plek.
• Alles goed in beeld te brengen.
• Weinig weefselschade.
• Snel herstel.
• Nauwelijks litteken vorming.

Op lange termijn:

• Veel minder kans op artrose (nieuwbeen vorming) in het geopereerde gewricht
• Meer kans op een goede sportcarrière